Akar olarak isimlendirilen genelde çıplak gözle seçilemeyen küçük böceklerden kaynaklanan hastalıklar uyuz olarak isimlendirilir. Bu akarlar hayat sikluslarının bir bölümünde deri içinde yaşarlar ve şiddetli deri lezyonlarına neden olurlar. Akarların bazı türleri kedi ve köpeklerin derisinde normalde bulunup bir belirti oluşturmazlar. Örneğin Demodeks uyuzunun normalde deride bulunup immun yetmezlik halinde hastalık oluşturduğu düşünülmektedir. Uyuz hastalığının bazı türleri zoonoz olup insanlara bulaşabilmektedir. Hayvanlardaki belirtiler uyuzun türü, hastanın yaşına, etken yoğunluğuna göre değişebilmektedir.

Uyuzdan korunmanın en önemli yolu iyi bakım ve beslemedir.

Ülkemizde kullanılan ilaçlar oldukça etkili olup, kullanılan ürün yelpazesi oldukça geniştir. Hastalığın derecesine ve tipine göre değişmekle birlikte şampuan, yıkama solusyonu, enjeksiyon, damla, sprey, tablet formları olan ilaçlar bulunmaktadır. Bazen bu ilaçlar tek olarak kullanıldığı gibi kombine olarakta kullanılmaktadır.

Bu soru oldukça teknik bir soru. ilaçların nasıl seçileceği ve hangi periyotla uygulanacağı hekimin kararına kalmıştır. İlaçların uygulama yolları ve sıklığı, hastalığın tipine, hastalığın yaygınlık derecesine, hastanın yaşına, hastanın bağışıklık durumuna, hastanın mizacına, ilacın uygulama zorluğuna göre oldukça değişkendir.

Hemen hemen evcil tüm hayvan türleride uyuzun değişik şekilleri görülmektedir. Kedilerde notoedres uyuzu, (baş uyuzu) sarcoptes uyuzu, (vücut) uyuzu, otodectes uyuzu (kulak uyuzu) türleri görülmektedir.

Köpeklerde Sarcoptes canis uyuzu karın altında, ayakların içyüzü ve baş gibi vücudun az kıllı veya kılsız bölgelerine yerleşir. Deride önce kızarıklık daha sonra kaşıntı başlar, deri üzerinde kepeklenme, kabuklanma, yaygın kıl dökülmesi ve daha sonraları deride kıvrımların oluştuğu gözlenir. Bazen tüm vücutta kepeklenme oluşur, deri elastikiyetini kaybeder, kaşıntı şiddetlenir, kaşınma nedeniyle deride yaralar oluşur.

Kedi ve köpeklerin kulak yollarına yerleşen Otodectes cynotis (kulak uyuzu) hayvanların kulaklarında kahve telvesi gibi kabukların şekillenmesine, kulağın kalınlaşmasına, kulak yolunun kabuk ve koyu kirli renkte bir sıvı ile dolmasına ve şiddetli kaşıntıya neden olmaktadır. Hayvanın kulağını devamlı kaşıması ve kafasını sallaması sonucu kulak kepçesi üzerinde yaralar oluşur, hastalık ilerlerse iç kulak iltihabı meydana gelme riski yüksektir.

Demodeks uyuzu köpeklerde hemen her mevsimde ortaya çıkan bir deri paraziti hastalığıdır. Hastalık 2-12 aylık yavrularda daha sık görülür. Yeni doğan köpek yavruları parazitleri anaları ile direkt temas sonucu alıbilirler. Uzun tüylü ırklar uyuz etkenine karşı daha hassastırlar. Hastalığın köpeklerde ortaya çıkışını; kötü tüy bakımı, dengesiz beslenme, gereksiz yere sık yıkama, ağır enfeksiyon hastalıkları kolaylaştırır. Genelde bağışıklık sistemi zayıf hayvanlarda görülür.

Demodeks uyuzuna ait lezyonlar gözler çevresinde, yüzde, boyun, göğüs ve arka ayaklarda deri üzerinde yuvarlak, küçük ve üzeri kepekle örtülü görünüştedir. Bunlar zamanla yayılıp genişler. Bölgenin kılları seyrekleşir veya tamamen dökülür. Deri üzeri tümden kepeklenir, lezyonların üzeri kabarıktır ve derinin rengi kırmızı bir hal alır.

Uyuzun tedavisi günümüzde bulunan ilaçlarla kolay şekilde yapılmakta, demodeks uyuzu dışında yüz güldürücü sonuçlar alınmaktadır.

Evet uyuz hastalığına bağlı ölümler bildirilmiştir.